بهترین نرم‌افزارهای حسابداری شرکتی ایران؛ مقایسه برای انتخاب درست

اگر بخواهم مستقیم جواب بدهم، برای یک شرکت کوچک یا متوسط معمولاً سپیدار، فرداد، قیاس، پارمیس، هلو شرکتی و محک گزینه‌هایی هستند که ارزش بررسی دارند. اگر عملیات مالی و سازمانی شرکت پیچیده‌تر شده، تدبیر، پیوست، راهکاران و ArianERP هم باید وارد مقایسه شوند. حسابگر شایگان نیز به‌خصوص برای مجموعه‌هایی که حسابداری، انبار، خریدوفروش یا تولید بخش مهمی از کارشان است، گزینه قابل بررسی دیگری است.

اما از میان این نام‌ها یک نرم‌افزار را نمی‌توان برای همه شرکت‌ها «بهترین» دانست. شرکت خدماتی ۳۰نفره، کارخانه ۳۰نفره و شرکت پخش ۳۰نفره ممکن است تقریباً تعداد کارکنان یکسانی داشته باشند، اما نیاز نرم‌افزاری‌شان کاملاً متفاوت باشد.

بنابراین سؤال درست این نیست که «بهترین نرم‌افزار حسابداری ایران چیست؟»؛ سؤال این است که برای نوع فعالیت و پیچیدگی شرکت من، کدام دو یا سه نرم‌افزار ارزش دمو گرفتن دارند؟

اگر عجله دارید، از این گزینه‌ها شروع کنید

این جدول حکم خرید نیست. کارش این است که از میان ده‌ها محصول بازار، فهرست اولیه را کوچک‌تر کند.

اول مشخص کنید شرکت شما واقعاً چقدر پیچیده است

برای یک شرکت کوچک که چند کاربر مالی دارد و کار اصلی آن حسابداری، خزانه، فروش، انبار و حقوق است، خرید یک ERP سنگین معمولاً منطقی نیست. در مقابل، شرکتی که چند شعبه، چند انبار، تولید، منابع انسانی، تدارکات و فرایندهای بین‌واحدی دارد، ممکن است با یک نرم‌افزار حسابداری ساده خیلی زود به محدودیت برسد.

پس اندازه شرکت را فقط با تعداد کارکنان نسنجید. تعداد کاربران نرم‌افزار، حجم اسناد، تعداد انبارها و شعب، پیچیدگی تولید، تعداد شرکت‌های حقوقی و تعداد سیستم‌هایی که باید با هم در ارتباط باشند مهم‌ترند.

سپیدار؛ گزینه‌ای جدی برای شرکت‌های کوچک و متوسط

سپیدار را بهتر است در گروه نرم‌افزارهای حسابداری شرکتی ببینیم، نه ERPهای بزرگ. این محصول بسته‌های بازرگانی، تولیدی، خدماتی، پیمانکاری و پخش دارد و در کنار حسابداری، سیستم‌هایی مانند دریافت و پرداخت، انبار، فروش، حقوق و دستمزد، دارایی ثابت، تولید و ارتباط با سامانه مودیان ارائه می‌کند.

مناسب‌تر برای: شرکتی که می‌خواهد سیستم مالی نسبتاً استاندارد و یکپارچه‌ای داشته باشد و نیازش هنوز وارد سطح پیچیده ERP نشده است.

یکی از دلایلی که سپیدار ارزش بررسی دارد، تفکیک محصول بر اساس نوع فعالیت شرکت است. مثلاً در نسخه تولیدی، سیستم تولید و محاسبه بهای تمام‌شده وجود دارد و نسخه پیمانکاری نیز امکانات مربوط به قرارداد، صورت‌وضعیت و هزینه پروژه را پوشش می‌دهد.

قبل از خرید بررسی کنید: دقیقاً چه سیستم‌هایی در بسته موردنظر شما قرار دارند، افزودن کاربر و ماژول چه هزینه‌ای دارد و اگر شرکت چند سال آینده بزرگ‌تر شود، نقطه‌ای که سپیدار دیگر پاسخ‌گوی نیازتان نیست کجاست.

فرداد؛ برای شرکت‌هایی که احتمال رشدشان را هم در نظر گرفته‌اند

فرداد برای شرکت‌های تولیدی، بازرگانی، خدماتی و پیمانکاری عرضه می‌شود و بازار هدف اصلی آن کسب‌وکارهای کوچک و متوسط است. این نرم‌افزار از خانواده آرین سیستم است و امکان حرکت به سمت راهکارهای سازمانی‌تر این مجموعه نیز در معرفی محصولات آن مورد تأکید قرار گرفته است.

مناسب‌تر برای: شرکت کوچک یا متوسطی که علاوه بر حسابداری، انبار، خزانه یا عملیات تخصصی فعالیت خودش را می‌خواهد و رشد آینده نیز برایش مهم است.

در شرکت تولیدی یا پیمانکاری، صرف وجود نام «نسخه تولیدی» یا «پیمانکاری» کافی نیست. در جلسه دمو یکی از محصولات واقعی، یک پروژه واقعی یا فرمول تولید واقعی خودتان را وارد کنید و ببینید نرم‌افزار تا چه سطحی از جزئیات را پاسخ می‌دهد.

قبل از خرید بررسی کنید: تفاوت فرداد با ArianERP، مسیر ارتقا در صورت رشد شرکت و اینکه انتقال اطلاعات در چنین مهاجرتی چگونه انجام می‌شود.

قیاس؛ انتخاب قابل بررسی برای شرکتی که نوع استقرار برایش مهم است

قیاس در حال حاضر محصولات شرکتی خود را در نسخه‌های ویندوزی، تحت وب و ابری عرضه می‌کند و نسخه‌های بازرگانی، تولیدی، پیمانکاری و خدماتی دارد. سیستم‌هایی مثل حسابداری، سامانه مودیان، تولید، بهای تمام‌شده، حقوق، انبار، خریدوفروش، دریافت‌وپرداخت و دارایی ثابت نیز در سبد آن دیده می‌شود.

مناسب‌تر برای: شرکتی که علاوه بر امکانات حسابداری، درباره محل استقرار سیستم و دسترسی کاربران از راه دور نیز حساس است.

این موضوع به‌خصوص برای شرکتی با شعب متعدد یا مدیرانی که خارج از شرکت به اطلاعات احتیاج دارند مهم می‌شود.

قبل از خرید بررسی کنید: نسخه ویندوزی، تحت وب و ابری را جداگانه مقایسه کنید. تصور نکنید فقط چون هر سه با یک نام عرضه می‌شوند، هزینه، زیرساخت و تجربه استفاده آن‌ها یکسان است.

پارمیس استار؛ وقتی نیاز از حسابداری ساده فراتر می‌رود

در میان محصولات پارمیس باید دقیقاً مشخص کنیم درباره چه محصولی صحبت می‌کنیم. برای شرکت‌ها و سازمان‌هایی که به سیستم یکپارچه‌تر نیاز دارند، پارمیس استار محصول مهم‌تری است.

پارمیس استار حسابداری، خزانه، انبار، بازرگانی، حقوق، تولید، دارایی ثابت، CRM و تعدادی زیرسیستم دیگر را در یک ساختار یکپارچه ارائه می‌کند و امکان استفاده به شکل ویندوزی، تحت وب و ابری نیز دارد.

مناسب‌تر برای: شرکت متوسط، تولیدی یا چندبخشی که نمی‌خواهد حسابداری، تولید، فروش و سایر سیستم‌های اصلی کاملاً از یکدیگر جدا باشند.

قبل از خرید بررسی کنید: دقیقاً کدام سطح از محصول نیاز شما را پوشش می‌دهد. فهرست امکانات پارمیس استار گسترده است، اما خرید تعداد زیادی ماژول که استفاده نمی‌کنید مزیت محسوب نمی‌شود. ابتدا فرایندهای واقعی شرکتتان را مشخص کنید و بعد نسخه را انتخاب کنید.

هلو APEX شرکتی؛ فقط آن را با نسخه فروشگاهی هلو یکی ندانید

نام هلو بیشتر با فروشگاه‌ها شناخته می‌شود، اما هلو APEX نسخه‌های تخصصی شرکتی و تولیدی نیز دارد. گروه هلو محصولات خود را برای فروشگاه‌ها، شرکت‌ها و تولیدی‌ها عرضه می‌کند و در نسخه‌های شرکتی امکانات مالی و عملیاتی بیشتری وجود دارد.

برای مثال، نسخه تولیدی APEX زیرسیستم‌هایی در حوزه حسابداری، خزانه، بازرگانی، انبار، تولید، حقوق و دستمزد و اموال دارد.

مناسب‌تر برای: شرکتی که عملیات مالی، خریدوفروش یا تولید آن هنوز آن‌قدر پیچیده نشده که نیازمند ERP بزرگ باشد.

قبل از خرید بررسی کنید: سطح دقیق نسخه، امکاناتی که به‌صورت افزودنی فروخته می‌شوند، تعداد کاربران و تفاوت نسخه صنفی با نسخه شرکتی موردنظر شما. صرف گفتن «هلو می‌خواهیم» برای خرید نرم‌افزار شرکتی کافی نیست.

محک؛ برای شرکتی که می‌خواهد از ساختار نسبتاً ساده‌تری شروع کند

محک نرم‌افزار شرکتی خود را در سطوح مختلف ارائه می‌کند؛ در محصولات فعلی آن، نسخه‌های ساده‌تر برای نیازهای استاندارد و نسخه‌های گسترده‌تر برای شرکت‌هایی با عملیات مالی پیچیده‌تر دیده می‌شود. در نسخه‌های شرکتی امکاناتی مانند حسابداری، انبار، دریافت‌وپرداخت، حقوق و دستمزد و برخی ابزارهای مدیریتی وجود دارد.

مناسب‌تر برای: شرکت کوچک و بخشی از شرکت‌های متوسط که به حسابداری شرکتی نیاز دارند اما هنوز دنبال ERP سازمانی نیستند.

قبل از خرید بررسی کنید: تفاوت نسخه‌های مختلف را ردیف‌به‌ردیف ببینید. مهم نیست یک قابلیت «در محک وجود دارد»؛ مهم این است که آیا در نسخه‌ای که شما می‌خرید وجود دارد یا باید سطح بالاتر یا افزونه دیگری تهیه کنید.

حسابگر شایگان؛ گزینه‌ای باسابقه برای مالی، انبار و عملیات بازرگانی

حسابگر شایگان سیستم از محصولاتی است که تمرکز آن از ابتدا روی امور مالی، انبار، خریدوفروش و عملیات مرتبط بوده و برای آن نسخه‌ها و سیستم‌های تخصصی دیگری نیز توسعه پیدا کرده است. در محصولات فعلی این مجموعه قابلیت‌های مرتبط با حسابداری، انبار، خریدوفروش و نسخه تحت وب دیده می‌شود و نسخه صنعتی آن نیز فرمول ساخت و عملیات تولید را پوشش می‌دهد.

مناسب‌تر برای: شرکت بازرگانی، صنعتی یا مجموعه‌ای که گردش کالا و عملیات مالی بخش مهمی از فعالیت آن است.

قبل از خرید بررسی کنید: سیستم دقیق موردنیاز شما روی کدام نسخه ارائه می‌شود و تجربه استفاده روزانه حسابداران شرکت با محیط آن چگونه خواهد بود. در نرم‌افزاری که قرار است سال‌ها هر روز استفاده شود، دمو را فقط مدیرعامل نبیند؛ کاربران مالی هم باید با آن کار کنند.

تدبیر؛ وقتی ساختار مالی شرکت جدی‌تر شده است

تدبیر را بهتر است کنار نرم‌افزارهای شرکتی متوسط و سازمانی بررسی کنیم. سبد فعلی آن فقط به دفتر کل محدود نیست و راهکارهای مالی، صنعتی، بازرگانی، اداری و مدیریتی را شامل می‌شود. همچنین سرویس‌های تحت وب، سامانه مودیان، داشبورد و ابزارهای مرتبط با تولید و فروش در اکوسیستم آن دیده می‌شود.

مناسب‌تر برای: شرکت متوسطی که نیازهای مالی، بازرگانی یا تولیدی آن از ثبت حسابداری معمول فراتر رفته است.

قبل از خرید بررسی کنید: برای فرایند خاص خودتان دقیقاً کدام محصولات باید کنار هم تهیه شوند، استقرار چقدر زمان و منابع می‌خواهد و برای تغییرات اختصاصی تا چه اندازه به شرکت ارائه‌دهنده وابسته خواهید بود.

پیوست؛ مناسب‌تر برای شرکتی که سیستم مالی را بخشی از یک مجموعه سازمانی می‌بیند

پیوست در کنار حسابداری، محصولات مالی و اداری دیگری مانند خزانه‌داری، انبار، حقوق و دستمزد، دارایی، تدارکات و اتوماسیون سازمانی دارد و راهکار یکپارچه آن برای مجموعه‌هایی طراحی شده که چند حوزه سازمانی باید با یکدیگر کار کنند.

مناسب‌تر برای: شرکت متوسط یا بزرگی که مسئله‌اش دیگر فقط صدور سند حسابداری نیست و یکپارچگی مالی و اداری برایش اهمیت دارد.

قبل از خرید بررسی کنید: از فروشنده بخواهید فرایندهای بین واحدی را نشان دهد. مثلاً خریدی که از درخواست داخلی شروع می‌شود، وارد تدارکات و انبار می‌شود و در نهایت اثر مالی آن ثبت می‌شود. نام «یکپارچه» زمانی ارزش دارد که این ارتباط در عمل به درد فرایند شما بخورد.

راهکاران؛ وقتی دیگر مقایسه با نرم‌افزار حسابداری ساده درست نیست

راهکاران همکاران سیستم یک ERP است و حوزه‌هایی مانند مالی، فروش، تدارکات، لجستیک، تولید، سرمایه انسانی و ابزارهای مدیریتی را پوشش می‌دهد. راهکاران ابری نیز برای شرکت‌های متوسط عرضه شده و سبدی از سیستم‌های مالی و عملیاتی را به‌صورت سرویس ابری ارائه می‌کند.

مناسب‌تر برای: شرکت متوسط رو به بزرگ، شرکت چندواحدی یا سازمانی که اطلاعات چند بخش باید روی یک سیستم یکپارچه جریان پیدا کند.

اگر یک شرکت ۱۰نفره فقط حسابداری، فروش و انبار می‌خواهد، مقایسه مستقیم راهکاران با یک نرم‌افزار شرکتی ساده احتمالاً از ابتدا مقایسه اشتباهی است.

قبل از خرید بررسی کنید: هزینه فقط قیمت نرم‌افزار نیست. استقرار، آموزش کاربران، مهاجرت داده، تغییر فرایندها و مدیریت پروژه پیاده‌سازی در ERP اهمیت زیادی دارد.

ArianERP؛ برای سازمانی که به ERP واقعی نزدیک شده است

آرین سیستم محصولاتش را بر اساس ابعاد سازمان تفکیک کرده است؛ فرداد را برای نیازهای کوچک‌تر و ArianERP و راهکارهای ERP خود را برای مجموعه‌های متوسط و بزرگ‌تر ارائه می‌کند. ArianERP حوزه‌های مالی، بازرگانی، اداری، منابع انسانی و صنعتی را پوشش می‌دهد.

مناسب‌تر برای: شرکتی که تعداد کاربران، حجم عملیات یا ارتباط واحدهای آن به حدی رسیده که نرم‌افزار مالی مستقل دیگر مرکز مسئله نیست و یکپارچگی کل سازمان اهمیت پیدا کرده است.

قبل از خرید بررسی کنید: دقیقاً کدام فرایندها باید به ERP منتقل شوند. ERP را نباید صرفاً برای داشتن «نرم‌افزار قوی‌تر» خرید. اگر سازمان آماده استانداردسازی فرایندها و اجرای پروژه استقرار نباشد، بخشی از ظرفیت سیستم بدون استفاده خواهد ماند.

یک مقایسه سریع

این جدول برای حذف گزینه‌های نامرتبط است، نه مقایسه نهایی امکانات. برای مثال، وجود سیستم تولید در دو نرم‌افزار به این معنا نیست که عمق برنامه‌ریزی تولید و بهای تمام‌شده آن‌ها یکسان است.

نرم‌افزار را با اسم برند نخرید

یکی از اشتباه‌های رایج این است که ابتدا برند انتخاب می‌شود و بعد شرکت تلاش می‌کند فرایندهای خودش را با آن تطبیق دهد.

مسیر بهتر برعکس است.

ابتدا مشخص کنید چند کاربر دارید، چه واحدهایی با سیستم کار می‌کنند، چه گزارش‌هایی لازم دارید، چند انبار و شعبه دارید، تولید یا پروژه دارید یا نه و چه سیستم‌های دیگری باید به حسابداری متصل شوند. بعد سراغ برند بروید.

اگر مثلاً شرکت خدماتی هستید و انبار و تولید ندارید، ده‌ها قابلیت پیشرفته تولید هیچ ارزشی برای شما ندارد. در مقابل، کارخانه‌ای که بهای تمام‌شده برایش حیاتی است نباید نرم‌افزار را فقط بر اساس راحتی صدور فاکتور انتخاب کند.

در جلسه دمو این ۸ کار را واقعاً انجام دهید

دموی نرم‌افزار نباید به ارائه‌ای تبدیل شود که فروشنده قابلیت‌ها را یکی‌یکی نشان می‌دهد. یک سناریوی واقعی شرکت خودتان را بردارید و از فروشنده بخواهید همان را اجرا کند:

1. یک فاکتور واقعی ثبت کند و اثر آن را در حسابداری نشان دهد.
2. یک دریافت، پرداخت یا چک را از ابتدا تا ثبت مالی اجرا کند.
3. گردش و موجودی یک کالا را بین انبارها نشان دهد.
4. گزارش سود و زیان، گردش حساب یا گزارش مدیریتی موردنیاز شما را بگیرد.
5. دو کاربر با سطح دسترسی متفاوت تعریف کند.
6. فرایند ارسال صورتحساب به سامانه مودیان را روی محصول موردنظر نشان دهد.
7. خروجی اطلاعات، گزارش‌ها و داده‌های پایه را نمایش دهد.
8. یک ثبت اشتباه را اصلاح کند تا ببینید کنترل و ردگیری تغییرات چگونه انجام می‌شود.

بعد از چنین دمویی خیلی سریع‌تر متوجه می‌شوید کدام نرم‌افزار با کار واقعی شرکت شما سازگار است.

قیمت خرید، هزینه واقعی نرم‌افزار نیست

دو نرم‌افزار ممکن است در ابتدا اختلاف قیمت زیادی داشته باشند، اما بعد از سه سال نتیجه برعکس شود.

برای مقایسه مالی، هزینه کاربران اضافه، ماژول‌ها، تمدید پشتیبانی، آموزش، استقرار، انتقال اطلاعات، سرور، سفارشی‌سازی، اتصال به سایر سیستم‌ها و ارتقاهای آینده را هم حساب کنید.

به همین دلیل عددی با عنوان «قیمت نرم‌افزار» به‌تنهایی معیار خوبی برای تصمیم نیست. برای مقایسه جدی‌تر، از هر فروشنده هزینه تقریبی سه سال مالکیت را بخواهید.

قبل از ورود، درباره خروج هم سؤال کنید

این یکی از سؤال‌هایی است که معمولاً هنگام خرید فراموش می‌شود.

فرض کنید سه سال دیگر بخواهید نرم‌افزار را تغییر دهید. آیا می‌توانید تمام اسناد حسابداری، اشخاص، کالاها، فاکتورها و سایر اطلاعات اصلی را در قالب قابل استفاده خارج کنید؟ تکلیف پیوست اسناد چیست؟ آیا بعد از پایان قرارداد همچنان به اطلاعات گذشته دسترسی دارید؟

هرچه اطلاعات بیشتری وارد سیستم شود، مهاجرت سخت‌تر خواهد شد. بنابراین امکان خروج داده از همان روز خرید مهم است.

در جلسه دمو فقط درباره Import سؤال نکنید؛ Export را هم ببینید.

ابری بهتر است یا نرم‌افزار داخل شرکت؟

اگر کاربران از چند شعبه یا خارج شرکت کار می‌کنند، سیستم تحت وب یا ابری می‌تواند مزیت مهمی باشد. اگر سیاست سازمان این است که داده و زیرساخت در داخل شرکت نگهداری شود، استقرار داخلی ممکن است مناسب‌تر باشد.

اما تصمیم را فقط بر اساس کلمه «ابری» نگیرید.

در راهکار ابری باید بدانید پشتیبان‌گیری چگونه انجام می‌شود، داده کجا نگهداری می‌شود، در صورت قطع ارتباط چه اتفاقی می‌افتد و در پایان همکاری چگونه اطلاعاتتان را تحویل می‌گیرید.

در استقرار داخلی نیز هزینه سرور، بکاپ، نگهداری و نیروی IT بر عهده خود شرکت قرار می‌گیرد.

چه زمانی دیگر نرم‌افزار حسابداری کافی نیست؟

زمانی باید ERP را جدی‌تر بررسی کنید که بخش مالی فقط یکی از چند سیستم جداگانه شرکت باشد.

اگر فروش در یک نرم‌افزار است، انبار در سیستم دیگری، منابع انسانی جای دیگری و مدیران برای تهیه یک گزارش مجبورند چند فایل اکسل را به هم وصل کنند، مسئله اصلی دیگر انتخاب «نرم‌افزار حسابداری بهتر» نیست.

چندشعبه‌ای شدن، چندشرکتی شدن، پیچیده شدن تولید، افزایش کاربران، گردش فرایند بین واحدها و نیاز به گزارش‌های ترکیبی نیز نشانه‌هایی هستند که باید گزینه‌هایی مثل راهکاران، ArianERP، پیوست، پارمیس استار و دیگر ERPهای سازمانی را جدی‌تر بررسی کرد.

بالاخره کدام نرم‌افزار حسابداری شرکتی را انتخاب کنیم؟

اگر شرکت کوچک یا متوسط با ساختار نسبتاً معمول دارید، من بررسی را با سپیدار، فرداد و قیاس شروع می‌کنم و بسته به نوع فعالیت، محک، هلو شرکتی، حسابگر یا پارمیس را هم وارد فهرست می‌کنم.

اگر تولید برای شرکت بخش اصلی فعالیت است، عمق سیستم تولید و بهای تمام‌شده مهم‌تر از اسم برند می‌شود؛ در این حالت سپیدار، فرداد، قیاس، پارمیس، حسابگر و تدبیر ارزش مقایسه دقیق‌تری دارند.

اگر شرکت چندواحدی، چندشعبه‌ای یا در حال ورود به ساختارهای سازمانی پیچیده است، بهتر است از ابتدا ERPها را جداگانه بررسی کنید. مقایسه راهکاران یا ArianERP با یک نرم‌افزار حسابداری سبک، مقایسه دو محصول برای یک مسئله واحد نیست.

در نهایت سه گزینه متناسب با شرکت خودتان انتخاب کنید، برای هر سه یک سناریوی یکسان در جلسه دمو اجرا کنید و بعد هزینه سه‌ساله، امکان توسعه، کیفیت استقرار و امکان خروج اطلاعات را کنار هم بگذارید.

اگر بعد از این فرایند هنوز بین دو نرم‌افزار مردد بودید، انتخاب را بر اساس تعداد امکانات انجام ندهید؛ نرم‌افزاری را انتخاب کنید که فرایندهای اصلی شرکت شما را با کمترین پیچیدگی اضافه پوشش می‌دهد و مجبور نیستید دو سال دیگر به‌دلیل رشد کسب‌وکار دوباره از صفر مهاجرت کنید.